آخرین اخبار

تاریخ : 22. آبان 1398 - 8:59   |   کد مطلب: 2491
تحلیلی بر طرح ساخت مجتمع های گلخانه ای؛
غالب شدن موضوعات سیاسی بر موضوعات فنی گلخانه داری
اجرای طرح مجتمع های گلخانه ای؛ اشتباه یا درست؟

به گزارش مهر مشرق ، هم اکنون یکی از مهم ترین اولویت های توسعه ای در خراسان جنوبی، موضوع توسعه کشت گلخانه ای است که در این خصوص با توجه به تفاهم نامه ای که بین  استاندار خراسان جنوبی و مدیرعامل شرکت شهرک های کشاورزی به امضا رسیده است، مقرر شده پروژه ایجاد ۷۰۰ هکتار گلخانه در خراسان‌جنوبی طی دو سال آینده و با سرمایه گذاری به مبلغ 190 میلیارد تومان و به صورت مجتمع انجام شود.

به گفته مدیر شرکت شهرک های جهادکشاورزی استان، قرار است به ازای هر واحد گلخانه ۲ هزار و ۵۰۰ متری در کشت خاکی ۸۵۰ میلیون تومان و کشت هیدروپونیک یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان تسهیلات داده شود.ئ

در همین خصوص «رامین صاحب نسق» دانش آموخته رشته کشاورزی و یکی از کارشناسان حوزه گلخانه ای استان که خودش هم گلخانه دارد و مدت ۱۵ سال هست که به اتفاق یک تیم متخصص مشغول مطالعه، تحقیق و ساخت نسل جدید گلخانه هاست،که پس از تماس خبرنگار برای یک گفتگو اظهار کرد که می خواهد مطالب خود را در این موضوع مهم و حیاتی استان طی مقاله ای مورد بررسی قرار داده است.

وی در این خصوص می نویسد:

در موضوع مجتمع‌های گلخانه‌ای استان، اگر ادامه واگذاری ها مانند گذشته باشد، تولید با مشکلات بسیار زیادی مواجه خواهد شد.

با عنایت به اینکه هدف از واگذاری زمین در مجتمع های گلخانه ای ایجاد اشتغال؛ کاهش مصرف آب، کاهش هزینه های تولید و افزایش محصولات تولیدی استان می باشد و با توجه به اینکه  تولید  صیفی جات در گلخانه های  کوچکتر از  ۲ تا ۳ هکتار  و تولید  گل در گلخانه های کوچک تر از یک هکتار عملاً صرفه اقتصادی ندارد، همچنان این سوال از مسئولین مربوطه وجود دارد که چرا در رابطه با نحوه طراحی مجتمع های گلخانه ای و نحوه واگذاری زمین به متقاضیان و صدور مجوزها و پروانه های تاسیس و بهره برداری هنوز تغییری ایجاد نشده است!

در ابتدا باید به این باور برسیم که گلخانه کوچک و کوتاه بزرگترین مشکل موجود خواهد بود. اکثر گلخانه های موجود که ظاهرا از وضعیت بهتری در استان برخوردارند؛ مساحتی در حدود ۳۰۰۰ متر مربع دارند و ارتفاع آنها بین ۴ تا ۶ متر متغیر است.

طبق بررسی ها و بازدیدهای بسیار زیادی که بنده از مجتمع های گلخانه ای خصوصی داخلی و خارجی داشتم به نتایجی رسیدم که ذکر آنها شاید خالی از لطف نباشد.

استفاده از سطوح تکنولوژی بالاتر در ساخت و تجهیز گلخانه ها باعث شد تا نسل جدید گلخانه ها با ارتفاع ۸ تا ۱۰ متر و عرض دهانه حدود ۱۰ تا ۱۳ متر توسط شرکتهای فرانسوی،اسپانیایی و هلندی در این مجتمع ها بوجود بیاید. اولین مزیت، اقلیم متعادل تر و قابل کنترل تر در این گلخانه ها خواهد بود.

به دلیل  حجم هوای بیشتر، گیاهان با نوسانات اقلیمی کمتر و حجم دی اکسید کربن بیشتری مواجه هستند و در نتیجه شاهد افزایش تولید به میزان حداقل ۲ تا ۳ برابر حداکثر تولید گلخانه های موجود در استان هستیم. نفوذ نور در این گلخانه ها بیشتر و سطوح سایه انداز کمتر است و درنتیجه مصرف انرژی در این نوع گلخانه ها برخلاف تصور پایین تر است و با وجود اینکه همگان بر این باورند که در خراسان جنوبی مشکل کمبود نور نداریم اما در روزهای ابری در افزایش محصول بی تاثیر نخواهد بود.

در مقایسه با گلخانه های با عرض کمتر در این گلخانه ها سطح بیشتری زیر کشت می رود. یعنی راندمان استفاده از فضا و سطح بیشتر است.

حال اگر هر ۱۲ فارغ التحصیل کشاورزی تحت قالب یک شرکت و بصورت مشترک در یک مجتمع گلخانه ای به گلخانه داری بپردازند در مقایسه با این که هر یک به تنهایی گلخانه داری کنند را به اتفاق بررسی می کنیم.

در حالت انفرادی، در زمینی به مساحت ۳۱۰۰ متر مربع حدود ۲۵۰۰ متر مربع گلخانه خواهیم داشت. در این حالت حریم و فاصله گلخانه ها از یکدیگر را بصورت علمی نمی توان رعایت نمود و درنتیجه بخشی از هر گلخانه همیشه در سایه گلخانه مجاور خود قرار دارد. از طرف دیگر با توجه به مدیریت های متفاوت تولید، تغذیه و آفات و بیماری ها و فاصله کم گلخانه ها از هم؛ همیشه آفات و بیماریها به راحتی از این گلخانه ها به هم سرایت می کنند، به همین دلیل کنترل عوامل مذکور بسیار مشکل خواهد بود و دائما مجبور به استفاده از سموم هستیم. صرفنظر از اینکه آیا دوره کارنس سموم در این گلخانه ها رعایت و محصول خطرناکی تولید می شود یا خیر به دلیل سایه و درگیری با آفات و امراض بخشی از محصول را در این گلخانه ها از دست می دهیم.

علاوه بر این در حالت انفرادی مجبور به ساخت ۱۲ خانه سرایداری و کارگری، ۱۲ استخر ذخیره آب و خرید ۱۲ انشعاب گاز، ۱۲ انشعاب برق، ۱۲ ماشین تغذیه، ۱۲ دستگاه آب شیرین کن و... هستیم و هزینه های ساخت را بطور قابل توجهی افزایش داده ایم.

در حالیکه در حالت اول( ساخت ۱۲ واحد بصورت یک واحد مشترک) در زمینی به وسعت ۳۷۲۰۰ متر مربع، ۳۰۰۰۰ متر مربع گلخانه خواهیم داشت و می توانیم ۷۲۰۰ متر مربع زمین باقیمانده را بدون ایجاد مزاحمت برای واحدهای کناری به استخر، خانه سرایداری و کارگری، سالن سورت و بسته بندی و ... اختصاص دهیم. بسیار پرواضح است که در این حالت هزینه های مربوط به ساخت و تجهیز گلخانه به دلیل یکپارچه سازی و همچنین هزینه های ساخت ابنیه و انشعابات گاز و برق و... به شدت کاهش می یابد.

علاوه بر این یک مجتمع ۱۵ هکتاری به ۵ واحد بزرگ تقسیم شده و هر واحد یک نماینده دارد و در نهایت اداره این مجتمع ها و مدیریت آنها با مشکلات کمتری روبرو خواهد بود.

برای تولید بیشتر و سالم تر در واحد های گلخانه ای بزرگتر امکانات بیشتری با صرف هزینه های کمتر فراهم است و این در حالیست که این هزینه ها برای گلخانه های کوچک صرفه اقتصادی ندارد.

 به کارگیری متخصصین و مشاورین تولید، ایجاد واحدهای تحقیق و توسعه، سردخانه، سالن سورت و بسته بندی و ماشین آلات مربوطه، نیروگاه های CCHP، آب شیرین کن های خورشیدی و استفاده از تکنولوژی های جدید در زمینه تولید تعدادی از مواردی هستند که در جهت افزایش تولیدات سالم تر با هزینه های کمتر در گلخانه های بزرگ به اشتغال پایدار در صنعت گلخانه کمک های قابل توجهی می کنند.

پیشنهاد می شود که فارغ التحصیلان کشاورزی و متقاضیان واحدهای گلخانه ای قبل از اقدام به ساخت گلخانه با بازدید از مجتمع های گلخانه ای بزرگ، شرکت در دوره ها و کارگاه ها و مطالعات بیشتر و بررسی های دقیق تر نسبت به افزایش سطح علمی و رشد دیدگاه خود نسبت به گلخانه داری و صنعت گلخانه تلاش کنند و مسئولین ذیربط با بررسی های بیشتر امکان ایجاد واحدهای گلخانه ای بزرگ تر را فراهم کنند تا در نهایت محصولات سالم تری به دست آید. این مهم هم در جهت سلامت جامعه و هم در جهت صادرات محصولات تولیدی در استان تاثیر بسزایی خواهد داشت.

واگذاری زمین به صورت انفرادی در مجتمع های گلخانه ای؛ خسارت محض است

اما آنچه برداشت می شود و ممکن است به مذاق خیلی ها خوش نیاید، این است که با توجه به اینکه گفته شد ساخت این مدل گلخانه ها صرفه اقتصادی ندارد و ایجاد زیرساخت ها برای این مقدار زمین بسیار گران تمام می شود و از طرف دیگر هم موضوعاتی مثل مبارزه با آفات و سم پاشی مطرح است که چون سلیقه، فرهنگ و سطح دانش تولیدکنندگان متفاوت است، ممکن است یکی از تولیدکنندگان امروز سم پاشی کند، یکی هفته بعد و یکی هم اصلا هزینه برای سم پاشی نداشته باشد و ...، وضعیت بغرنجی ایجاد می شود که به سلامت مردم لطمه می زند، به نظر ساخت چنین مجتمع های گلخانه ای اشتباه محض و نوعی خیانت به تولیدکنندگان و مصرف کنندگان محصولات گلخانه ای است.

جوان فارغ التحصیلی که زمان اشتغال و ازدواجش فرا رسیده، اگر در چنین دور باطلی بیفتد تمام آینده خود و خانواده اش به فنا می رود و این اتفاق خوشایندی نیست که اشتغال به این سبک فراهم شود، چرا که با این وضعیت کار، حتما دچار مشکل می شود و با کوهی از بدهی ها باید چوب حراج بر دارایی خانواده اش بزند و در این بین چندین خانواده دچار مشکل شوند.

غالب شدن موضوعات سیاسی بر موضوعات فنی گلخانه داری

این موضوعات در حالی عنوان می شود  که جهادکشاورزی همیشه بر روی یکپارچه سازی اراضی تاکید داشته اما اکنون در مورد گلخانه ها، اراضی را خرد می کند، به نظر می رسد که در این خصوص موضوعات سیاسی نسبت به اقدامات فنی غالب شده و چربیده و هدف از این کار این است که نتیجه کمی را بالا ببرند و به جای صدور یک پروانه، اعلام کنند که 12 پروانه بهره برداری صادر شد، در حالی که در این خصوص راندمان کاری اهمیت دارد. اگر هدف دولت از این اقدام ایجاد باغچه های کوچک و تفرجگاهی برای افراد است؛ که هیچ، اما اگر هدف ایجاد اشتغال است که به گفته کارشناسان این موضوع، ناپایدارترین و زیان آورترین اشتغال خواهد بود و باید پرسید که مسئولان به فکر حمایت از جوانان هستند یا خیانت در حق آنها؟

در حالی که سرنوشت و آینده جوانان استان در حال تهدید است اما متاسفانه مسئولان با شتاب در حال اجرای طرح خود هستند. در این خصوص هر کسی در هر سطحی که مسئولیت دارد باید  پاسخ دهد دهد، چرا که  شاید برخی ها می دانند که این موضوع اشتباه و دون کارشناسی و آینده نگری است ولی مجبورند به خاطر موضوعات و رقابت های سیاسی پیشروی کنند. برخی از مسئولان هم معتقدند که چون برای این کار بودجه اختصاص داده شده و اگر مصرف نشود برگشت داده خواهد شد؛ باید به هر نحوی که شده از آن استفاده کرد.

 

دیدگاه شما

http://ommatevahed.com/