آخرین اخبار

تاریخ : 26. آبان 1398 - 8:43   |   کد مطلب: 2498
روحانی افزایش قیمت بنزین را به نفع کم درامدها می داند
مطالبه گری صحیح در کف خیابان نیست
جای خالی استانداری در اطلاع رسانی صحیح

به گزارش مهر مشرق ، در اولین دقایق بامداد 24 آبان ماه بود که خبر ناگهانی افزایش قیمت بنزین از بخش خبری شبکه  صدا و سیما اعلام شد. در این خبر که تصویر آن قبلا و به صورت آرشیوی توسط دولت تهیه شده بود، نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه این موضوع را عنوان کرد که بر اساس آن سهمیه ماهانه 60 لیتری برای دارندگان خودرو به قیمت هر لیتر 1500 تومان در نظر گرفته شده بود. همچنین قیمت هر لیتر بنزین آزاد هم با افزایش سه برابری به 3 هزار تومان و بنزین سوپر هم 3500 تومان اعلام شد. در زمان پخش این خبر که بسیاری از هم وطنان به خواب رفته بودند و قبل از خواب اصلا تصورش را هم نمی کردند قرار است روز بعد با افزایش سه برابری قیمت بنزین مواجه و شوکه شوند.

مروری بر روند تغییر نرخ بنزین           

تاریخچه افزایش قیمت بنزین به این صورت است که قبل از سال ۱۳۸۹ هر لیتر بنزین سهمیه‌ای با نرخ ۱۰۰ تومان و بنزین آزاد ۴۰۰ تومان عرضه می‌شد. مرحله بعدی افزایش قیمت بنزین در ۲۸ آذر ۱۳۸۹ با اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها در ایران کلید خورد و هر لیتر بنزین سهمیه‌ای به ۴۰۰ تومان و بنزین آزاد ۷۰۰ تومان افزایش یافت. افزایش بعدی قیمت بنزین در سال ۱۳۹۳ در دولت یازدهم عملیاتی شد، با اجرای مرحله دوم هدفمندسازی یارانه‌ها در ایران هر لیتر بنزین سهمیه‌ای را به ۷۰۰ تومان و بنزین آزاد ۱۰۰۰ تومان رساند؛ که با تک نرخی شدن بنزین در سال ۱۳۹۴ به قیمت ۱۰۰۰ تومان پرونده بنزین سهمیه‌ای بسته شد و دوباره دولت اقدام به طرح سهمیه بندی بنزین و افزایش قیمت آن کرده است.

از خردادماه سال ۸۶ موضوع استفاده از کارت سوخت در جایگاه‌ها توسط دولت وقت اجرایی شد که طبق آن شهروندان می‌توانستند تا سقفی مشخص با قیمت یارانه‌ای بنزین دریافت کنند و اگر تقاضای بیش از این داشتند باید هزینه بیشتری پرداخت می‌کردند.

کارت هوشمند سوخت با هدف کنترل مصرف بنزین و مصون کردن کشور از طرح تحریم واردات این فرآورده نفتی اجرایی شده بود و نقش مهمی در کنترل مصرف بنزین، جلوگیری از قاچاق و کاهش واردات آن ایفا کرده بود. با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید و مدیریت جدید در وزارت نفت، زنگنه شروع به تبلیغات منفی درباره کارت سوخت کرد و در نهایت در سال ۹۴ عملا این کارت‌ها را بلااستفاده کرد به‌طوری‌که اولا تمام جایگاه‌داران مجهز به کارت‌های بدون محدودیت شدند و ثانیا هیچ تفاوت قیمتی بین بنزین با کارت و آزاد وجود نداشت.

حذف کارت سوخت و تک نرخی کردن بنزین برای جلوگیری از فساد!

زنگنه در تیرماه سال 94 گفته بود: «کارت سوخت هیچ گونه تاثیری در کنترل مصرف سوخت ندارد؛ چرا ما می‌خواهیم مردم را اذیت کنیم؟ بهتر است یک چیز به شما بگویم، کاری که هیچ‌کس در دنیا انجام نمی‌دهد و تنها ما انجام می‌دهیم را باید به آن شک کنیم!» همچنین رئیس جمهور هم با ادعای فساد در دونرخی بودن بنزین و دفاع از حذف کارت سوخت و تک‌نرخی شدن قیمت بنزین گفته بود:‌ «همه تصمیمات این دولت با مشورت صاحب‌نظران اتخاذ شده است؛ توضیحش روشن است؛ ما بنزین را تک‌نرخی کردیم و عمدتا هم دلیلش فساد زیاد بود. بنزین دونرخی ایجاد فساد می‌کرد».

 

از سر گیری تصمیم های دولت قبل

اما دولت تدبیر و امید یک طرح زیرساختی استفاده از کارت سوخت را که قبلا صدها ساعت‌ کار کارشناسی و میلیاردها تومان هزینه برای این طرح انجام شده بود که علاوه‌بر آنکه توانسته بود مصرف بنزین را کنترل کند، درآمدهای بسیاری را نیز برای کشور به وجود آورده بود را بدون هیچ منطق خاصی از مسیر خارج کرد. اکنون پس از گذشت چند سال از اظهارات و اقدامات دولت در برابر کارت سوخت و سهمیه بندی بنزین، دولت به صورت کاملا متقابل با سیاست های چند سال گذشته خود عمل کرده و این بار افزایش قیمت و حذف یارانه بنزین را به نفع مردم و کمک به اقشار ضعیف جامعه می داند که قرار است سود آن به حساب 18 میلیون خانوار ایرانی واریز شود.

 

اما اکنون این سوال مطرح می شود که چرا کارت سوخت از بین رفت و چرا بازگشت؟ اگر بد بود چرا دوباره به مردم تحمیل شد و اگر خوب بود چرا چندین سال کشور را به عقب برگرداندید؟  مصرف سوخت از سال ۸۶ تا پایان ۹۳ به طور متوسط از روزانه ۶۵ میلیون لیتر به ۶۹ میلیون و ۵۰۰ هزار لیتر رسیده است. یعنی در مدت حدود ۸ سال رشد مصرف تنها ۵/ ۴ میلیون لیتر اضافه شده است اما از سال ۹۴ که الزام استفاده از کارت سوخت حذف شد، مصرف بنزین از ۶۹ میلیون و ۵۰۰ هزار لیتر به ۸۷ میلیون لیتر در روز رسیده است.

افزایش بی رویه مصرف بنزین با حذف کارت سوخت

 

با حذف کارت سوخت و سهمیه بندی بنزین در سال 94 و تک‌نرخی کردن قیمت بنزین، دیگر هیچ محدودیتی در امر سوختگیری وجود نداشت، اما آمارها نشان می‌دهد برخلاف ادعای دولت مبنی ‌بر تاثیر نداشتن کارت سوخت و طرح سهمیه‌بندی بنزین، در سال‌های ۸۶ تا ۹۴ که طرح سهمیه‌بندی بنزین اجرا شد، مصرف روزانه بنزین از 7/75 میلیون لیتر در سال ۸۵ به روزانه ۷۱ میلیون لیتر در سال ۹۴ رسید. با حذف کارت سوخت از سال ۱۳۹۴ تاکنون، مصرف روزانه بنزین ۲۰ میلیون لیتر افزایش یافته و به حدود ۱۰۰ میلیون لیتر در روز رسیده است. به گفته دولت، در سال ۹۷ روزانه نزدیک به ۲۰ میلیون لیتر بنزین قاچاق شده است. مردم در افزایش بی‌رویه مصرف و قاچاق میلیون‌ها لیتر بنزین تقصیری ندارند. مصرف بنزین در سال‌های ۸۶ تا ۹۴ نشان می‌دهد مردم به طور طبیعی مصرف داشته‌اند و آنچه باعث جهش ناگهانی مصرف بنزین و افزایش قاچاق آن‌شده، حذف کارت سوخت توسط دولت کنونی است. حذف کارت سوخت فقط در سال ۹۷ خسارتی بالغ بر ۷۳۰۰ میلیارد تومان به کشور وارد کرده است. چه کسی باید برای این خسارت عظیم پاسخگو باشد؟ مردم یا دولت؟ 

دولت با حذف ابزار‌هایی که می‌توانست مصرف بنزین را کنترل کند از یک سو و ثابت نگهداشتن قیمت بنزین از سوی دیگر موجب حیف و میل شدن ثروت ملی شد. دولت چند ماهی است که متوجه اشتباهات خود شده‌است و با توجه به اتفاقات تلخی که در بستر تصمیمات اشتباه گذشته خود رخ داده، تصمیم گرفته هم سیستم مدیریت مصرف را احیا کرده و هم قیمت بنزین را بر اساس اختیاری که قوانین به آن داده، افزایش دهد. 

قیمت بنزین ایران از 52 کشور گران تر است

 در حالی که دولت اعلام کرده دلیل افزایش قیمت بنزین کمک به دهک‌‎های پایین درآمدی و کنترل مصرف است، بسیاری از کارشناسان اقتصادی گرانی بنزین را تصمیمی نه  چندان معقول  برای دلایل فوق می‌دانند و معتقدند تبعات منفی افزایش قیمت بنزین در شرایط فعلی بیشتر از آثار مثبت آن است. ازجمله دلایل دیگری که برای افزایش قیمت بنزین توسط رئیس دولت مطرح شده، ارزان‌بودن آن در مقایسه با کشورهای دیگر است در حالی که بررسی‌ها نشان می‌دهد براساس درآمد سرانه به قیمت بنزین، ایران رتبه 53 دنیا را دارد و در 52 کشور قیمت بنزین ارزان‌تر از ایران است. برآوردها از افزایش قیمت بنزین نشان می‌دهد با فرض فروش 94 میلیون لیتر در روز، دولت از محل افزایش قیمت‌ها نزدیک به 40 هزار میلیارد تومان درآمد کسب خواهد کرد و باید دید آیا همه این حجم از افزایش درآمدهای دولت برای کمک به دهک‌های پایین درآمدی صرف خواهد شد یا صرف هزینه‌های جاری دولت می‌شود.

 

مردم نامحرم اند

متاسفانه این اقدام دولت بصورت یکباره اجرایی شد و نه تنها هیچ پیش زمینه ای برای آن مطرح نشده بود، بلکه در خصوص انتشار این گونه اخبار از سوی رسانه ها موضع هم گرفت و اعلام کرد که هر گونه خبری مبنی بر افزایش قیمت و سهمیه بندی بنزین تا پایان سال 98، شایعه است. این در حالی است که دولت باید در برای اینگونه اقداماتی که به صورت مستقیم بر معیشت مردم تاثیر گذار است آنها را با خود همراه کند و این موضوعات را زودتر از موعد اجرا با مردم درمیان بگذارد تا اکنون جامعه با شوک مالی و روانی مواجه نشود و مردم این اقدام دولت را نوعی خیانت و فشار اقتصادی مضاعف بر معیشت خود تلقی نکنند.

 

واریز عواید حاصل از افزایش قیمت بنزین به حساب مردم

در حالی که بسیاری از کارشناسان معتقدند دولت با این افزایش قیمت، به دنبال تامین کسری بودجه خود است، اما دولت اعلام کرده است که تمام عواید حاصل از افزایش قیمت بنزین به حساب 18 میلیون سرپرست خانوار واریز خواهد شد که در این خصوص به خانوارهای یک نفره تا 5 نفره، 55 هزار تومان تا 205 هزار تومان (برای خانوار 5 نفره و بیشتر ) در هر ماه اختصاص خواهد یافت و قرار است اولین واریزی طی ده روز آینده انجام شود.

بنابر اعلام دولت، یارانه بنزین برای خانوارهای یک نفره 55 هزار تومان، برای خانوارهای دو نفره 103 هزارتومان، خانوارهای سه نفره 138 هزار تومان،‌ خانوارهای چهار نفره 172 هزار تومان و خانوارهای پنج نفره و بیشتر 205 هزار تومان  خواهد بود. خبرها حاکی از آن است که شناسایی خانوارهای مشمول این طرح توسط وزارت رفاه انجام شده است.

اما با توجه به اینکه قرار است برخلاف طرح یارانه ها، طرح کمک دولت به مردم از درآمد افزایش قیمت بنزین، به بُعد خانوار پرداخت شود نه نفر، سهم هر عضو خانواده از این رقم متفاوت است.
در هر خانوار، متناسب با تعداد اعضا، در واقع به هر عضو ارقامی متفاوت پرداخت خواهد شد که برای نفر اول ۵۵ هزار تومان، نفر دوم ۴۸ هزارتومان، نفر سوم ۳۵ هزار تومان، نفر چهارم ۳۴ هزار تومان،  نفر پنجم ۳۳ هزار تومان و نفر ششم و هفتم و ... صفر ریال در نظر گرفته شده است.

 

تنبیه دولت برای خانواده های پرجمعیت

این موضوع در حالی است که خانوارهای پرجمعیت که غالبا هم در مناطق محروم و روستایی ساکن هستند، از دید حمایتی دولت برخوردار نیستند، چرا که در این طرح برای نفرات پنجم به بعد خانوارها، هیچ یارانه ای در نظر گرفته نشده است، گویی دولت به نوعی این خانوارها را به علت فرزندآوری بیشتر مورد تنبیه قرار داده  و حق اعضای این خانواده ها را پرداخت نمی کند.

 همچنین نگرانی ای که برای برخی دیگر از اقشار مردم به وجود آمده این است که چون این خانوارها از دریافت یارانه دولت برخوردا نیستند و توسط دولت حذف شده اند، در این طرح هم از هیچ کمک و یارانه ای برخوردار نشوند.

 موضوع گرانی یکباره قیمت بنزین می‌تواند باعث انتظار تورمی شود، انتظاری که تجربه ثابت کرده در اقتصاد بدون ناظر کشور ما از خود تورم خطرناک‌تر است.

 

کم‌درآمدها قربانی اصلی افزایش قیمت بنزین

«رئیس‌جمهور تاکید کرده تا ریال آخر طرح حمایتی جدید دولت به حساب خانوارها برود و هیچ مبلغی وارد خزانه نشود.» جمله فوق توسط اعضای دولت بعد از اعلام خبر افزایش قیمت بنزین مطرح شد. یکی از گزاره‌هایی که دولت با بیان آن قیمت بنزین را افزایش می‌دهد آن است که بهره‌مندی ثروتمندان و دهک‌های بالای درآمدی از یارانه بنزین بسیار بیشتر از دهک‌های پایین درآمدی است و می‌خواهیم با افزایش قیمت آن، درآمدهای حاصل را صرف حمایت از دهک‌های پایین درآمدی کنیم؛ استدلالی که هنگام افزایش قیمت‌ها و پرداخت یارانه نقدی در دولت دهم نیز بیان شد اما آنچه تجربه شد آن بود که تورم قیمت‌ها بسیار بیشتر از یارانه نقدی بود و عملا بعد از افزایش قیمت‌ها، قدرت خرید مردم بسیار کاهش یافت. این تجربه اکنون سبب شده با وجود وعده دولت در پرداخت یارانه عموم مردم، برآیند افزایش قیمت بنزین را به‌ضرر خود بدانند. در این زمینه می‌توان به گزارش مرکز مطالعات بین‌المللی انرژی درمورد یارانه پنهان انرژی نیز اشاره کرد. براساس این گزارش، با وجود آنکه دهک‌های پایین درآمدی و قشر ضعیف جامعه نسبت به دهک‌های بالای درآمدی کمترین استفاده را از یارانه انرژی دارند اما حذف این یارانه و آثار تورمی آن بیشترین ضربه را به دهک‌های پایین درآمدی خواهد زد و آنها بیشترین فشار را از اصلاح قیمت‌ها متحمل خواهند شد. درواقع به‌رغم آنکه سهم دهک اول از یارانه انرژی 5.06 درصد و از سایر دهک‌ها کمتر است، اما نسبت یارانه انرژی به هزینه کل خانوار در این دهک با 15درصد، بیشترین مقدار را به خود اختصاص داده است. در نتیجه آنچه از آن به اصلاح قیمت‌های حامل‌های انرژی تعبیر می‌شود درواقع هدف گرفتن معیشت گروه‌های کم‌درآمد جامعه است.

کار 6 ساله یک شبه انجام شد

به گفته کارشناسان اگر قیمت بنزین هرسال متناسب با تورم و آرام آرام رشد می‌کرد آن وقت جامعه خودش را با آن قیمت وفق می‌داد اما حالا قیمت بنزین حالت تورم‌گونه پیدا کرده است. 6 سال قیمت را ثابت نگه داشتیم و حالا مجبور شدیم قیمت را افزایش دهیم و دچار تورم شویم. درست مانند این است که ما به یک بیمار 30 تا قرص داده‌ایم و باید روزی یکی بخورد و حالا آن بیمار این قرص‌ها را تا 30 روز نخورد و روز سی‌ام هر 30 قرص را با هم بخورد، این بدن را نابود می‌کند. کاری که باید در طول  6 سال انجام  می‌دادیم را یک‌شبه انجام دادیم.

 

افزایش تورم در انتظار بازار

 

متاسفانه دولت ابتدا سهمیه بندی بنزین را متوقف کرد و اکنون پس از چند سال بصورت یکباره اقدام به افزایش چند برابری آن کرده است. این موضوع نشان می دهد که طی سال های اخیر برخی اقشار مثل روستائیان هیچ استفاده ای از بنزین نداشته اند و بخش عظیم یارانه های سوختی توسط دهک های بالای جامعه مصرف شده است و این یارانه به صورت پنهان به این اقشار ثروتمند داده می شده است. اما اکنون با افزایش سه برابری قیمت بنزین، به دلیل نظارت های ناقص دولت موج های تورمی ایجاد و قیمت ها افزایش خواهد یافت. اما متاسفانه تجربه ثابت کرده که هر چه تورم و قیمت ها در کشور افزایش می یابد دوباره به نقطه قبل برنمی گردد و اگر تداوم پیدا کند ممکن است ثابت شود و دیگر هیچ گاه پایین نیاید.

متاسفانه این موضوع باز هم به ضرر دهک های پایین جامعه تمام می شود و با شوک و افزایش قیمت های زیادی روبرو خواهد شد که مبلغ یارانه سوخت در برابر این هزینه ها ناچیز است. 

 

مطالبه گری و اعتراض در کف خیابان

خراسان جنوبی یکی از استان های محروم کشور است که در حوزه اقتصاد نسبت به سایر استان ها وضعیت بسیار نامطلوبی دارد و مردم این استان، جزء کم درآمدترین خانوارها در سطح کشور هستند. اما در مقابل این استان، در نرخ تورم از بسیاری استان های دیگر پیشی گرفته و جزو استان های ردیف اول در این خصوص است. تورم بالا و درآمد پایین سبب شده تا مردم استان با مشکلات متعددی در حوزه معیشت خود مواجه باشند.

اما اکنون افزایش ناگهانی قیمت بنزین و انتظار افزایش تورم حاصل پس از آن، مردم را بسیار نگران کرده که این موضوع سبب شده پس از ایجاد این شوک، برخی از مردم در خیابان ها اقدام به تجمع و اعتراض کنند. در جمعه شب 24 آبان ماه، عده ای از مردم بیرجند در خیابان مدرس  این شهر اجتماع کرده و نسبت به افزایش چند برابری قیمت بنزین، شعارهای اعتراضی سر دادند.

 

تحریک مردم توسط ضد انقلاب

با توجه به این فضای و وجود اقشار آسیب پذیر بالا در استان، متاسفانه استاندار خراسان جنوبی هم که خود را فردی دقیق در اطلاع رسانی به هنگام می داند، در این خصوص هیچ پیش زمینه ای را برای مردم استان مطرح نکرده و از وقوع چنین اقدامی اطلاع نداده است که این موضوع باعث ایجاد شوک در مردم و بهره برداری افراد سود جو و فرصت طلب شد تا بر ضد نظام و انقلاب مردم را تحریک کنند. حال که این موضوع در سراسر  کشور مطرح شد مسئولان استانی نیز باید بیش از گذشته در نظارت ها همت بگمارند و صدای مردم را بشنوند.

این موضوع نیاز به اطلاع رسانی بهتری داشته تا مزایا و اصل این طرح برای مردم ارائه شود و از طرفی جلوی کسانی که خود را از مردم می دانند اما به دنبال آشوب و تخریب هستند گرفته شود.

این درحالی است که بسیار از مردم مطالبه گری و توجه دولت به مشکلات را خواستار هستند و می گویند انتخاب درست این است که در چهارچوب قانون و انقلابی مطالبه گری صورت گیرد و آشوب ، اغتشاش و تخریب اماکن عمومی در خیابان ها چاره کار نیست.

دود بی تدبیری دولت در چشم مردم

بر اساس آنچه گفته شد؛ متاسفانه باز هم دود بی تدبیری دولت در نحوه اجرای طرح افزایش قیمت بنزین و ایجاد شرایط برای افزایش تورمی دیگر، در چشم دهک های پایین و اقشار ضعیف جامعه خواهد رفت که با توجه به شرایط خراسان جنوبی، عمده مردم استان، با شوک های جدیدی در بازار مواجه خواهند شد، در حالی که دستشان از افزایش درآمد و مقابله با این موضوع بسته است.

 

دیدگاه شما

http://ommatevahed.com/