آخرین اخبار

تاریخ : 15. دى 1398 - 8:45   |   کد مطلب: 2583
طرح توسعه گلخانه ها شکوفه نمی دهد
بذر بی حاصل توسعه گلخانه ها در زمین مساعد مشکلات
طرح توسعه گلخانه ها ؛ آبی که در هاون کوبیده می شود

به گزارش مهرمشرق، مهرماه سال جاری، تفاهم نامه توسعه کشت گلخانه ای در خراسان جنوبی فی مابین استانداری و شرکت شهرک های کشاورزی منعقد شد که براساس آن قرار است یک‌ هزار هکتار کشت گلخانه‌ای با اعتبار ۱۹۰ میلیارد تومان در استان خراسان جنوبی اجرا شود. با توجه به کمبود منابع آبی استان و همچنین اختصاص 35 درصد اشتغال استان در حوزه کشاورزی، اجرای این طرح در استان از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

افزایش 10 برابری سطح گلخانه ها

بر این اساس قرار است سطح زیرکشت گلخانه های استان در این طرح از 67 هکتار به 700 هکتار یعنی بیش از  10 برابر افزایش یابد و به همین دلیل بخش زیادی از منابع و نیروی انسانی را درگیر خواهد کرد.

به گفته غلامرضا قوسی رییس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی برای طرح توسعه گلخانه های استان، تاکنون در ستاد گلخانه‌های استان ۵۴۳ هکتار اراضی شناسایی و مکان یابی شده و ۲۰۰ هکتار نیز در حال بررسی است که سهم هر شهرستان براساس ظرفیت‌های آن مشخص شده است. همچنین سطح زیرکشت گلخانه‌های استان هم اکنون ۶۷ هکتار است که برای ۶۰۰ نفر به صورت مستقیم و حدود ۲ هزار نفر غیرمستقیم اشتغال ایجاد کرده است.

اجرای این طرح می تواند در توسعه استان نقش مهمی داشته باشد، اما به شرط اینکه هدفمند و حساب شده پیش برود. چرا که هم اکنون گلخانه داران استان با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم می کنند که این مشکلات نه تنها برخی از فعالان را از میدان بدر کرده بلکه حالا بدهی های میلیونی را هم بر دوش آنها گذاشته است.

مشکلات آب و زمین در توسعه گلخانه 

اول دیماه امسال بود که استاندار خراسان جنوبی از مجتمع گلخانه‌ای شهرستان خوسف که بزرگترین مجتمع گلخانه ای فعال استان است، بازدید کرد.

 «فاطمه زهرا یوسفی» مدیر عامل مجتمع گلخانه های خوسف در حاشیه بازدید استاندار خراسان جنوبی از مجتمع گلخانه ای خوسف در اول دی ماه امسال، به خبرگزاری شبستان، گفته بود: 40 نفر متقاضی احداث گلخانه در مجتمع گلخانه ای شهرستان خوسف  هستند، اما امکان طرح توسعه گلخانه ها با توجه به تفاهم نامه ایجاد هزار هکتار گلخانه در استان وجود ندارد، چراکه مجتمع گلخانه داران خوسف هم اکنون نیاز به زمین دارد، از سوی دیگر، این گلخانه ها مشکل آب هم دارند که باید آب منطقه ای به این موضوع ورود کند اما مدیرعامل شرکت آب منطقه ای استان بحث کمبود منابع آبی را در این خصوص مطرح می کند.

 وی در خصوص مشکل زمین برای احداث گلخانه در مجتمع گلخانه‌ای خوسف، هم می افزاید: اداره کل منابع طبیعی خراسان جنوبی هیچ زمینی در راستای توسعه کشت گلخانه ای واگذار نمی‌کند و آب منطقه‌ای استان هم می گوید آب کافی برای کشت گلخانه‌ای استان نداریم.

 

شهرک های جدیدالتاسیس گلخانه ها بر روی کاغذ

مدیر عامل مجتمع گلخانه های خوسف، هم اکنون در گفتگو با مهرمشرق می گوید: در خصوص ایجاد شهرک های جدیدالتاسیس گلخانه ای، بررسی هایی انجام شده است اما متاسفانه  این موضوع هنوز روی زمین اجرایی نشده و در حالی که متقاضیان آن درخواست های خود را ارائه داده اند و برای تسهیلات هم می توانند اقدام کنند، اما هنوز زمین ها مهیا نشده است.

 

وی با تاکید بر مسئله تامین آب در شهرک های جدید گلخانه ای، می افزاید: در ایجاد این شهرک ها باید مسئله آب مورد نظر قرار بگیرد، در واقع با توجه به اینکه ما در استان کم آبی قرار داریم باید با بهینه سازی منابع آب در دسترسی که هم اکنون مورد استفاده قرار می گیرد بیشترین بهره وری را ببریم، نه اینکه در این زمینه منابع آب دیگری ایجاد شود و دیگربخش ها را تحت تاثیر و با کمبود مواجه کند.

 

گلایه از روند طولانی دریافت مجوز و نبود آموزش های لازم

وی ادامه می دهد: فارغ از بحث استعلامات، دریافت مجوز برای ایجاد گلخانه های جدید، روند اداری و امور سازمانی بسیار پیچیده و طولانی  با ید طی شود.

 

وی با تاکید بر اهمیت موضوع آموزش بهره برداران گلخانه ای، معتقد است است تاکنون در زمینه بهینه سازی مصرف آب آموزشی ارائه نشده و همین موضوع موجب شده تا برخی از گلخانه داران که آموزش ندیده و اطلاعات درستی نداشتند و تنها با معرفی بازار، وارد این عرصه شدند، با شکست و ضربه مواجه شدند.

وی تاکید می کند: گلخانه داری نه یک کشاورزی معمولی بلکه یک کار تخصصی است و هر کسی بخواهد وارد این کار شود، حتما باید آموزش ببیند تا در آینده  تبعاتی برای جامعه نداشته باشد از طرفی  در واقع  باید این آموزش ها الزامی باشد و اگر کسی نمی تواند برای آموزش اقدام کند نباید اجازه ورود به  این کاربه او داده  شود.

 

گلخانه داری تحت تاثیر نوسانات بازار

 

او نوسانات قیمتی طی سالهای اخیر را هم از دلایل شکست برخی از گلخانه داران می داند و می گوید: این نوسانات طوری بود که مجبور بودیم بذر 400 تومانی را 3000 تومان بخریم واز طرفی  گلخانه داران باید همه مواد اولیه را ارزی خرید کنند و آن را به ریالی به فروش برسانند، این در حالی است که بذر و کود با دلار 4200 تومانی دولتی در بازار نایاب بوده و پیدا نمی شود، وقتی هم که پیدا می شود باید با قیمت گزافی خریداری شود، به همین دلیل باید دولت در این خصوص تمهیداتی بیاندیشد.

 

وی با بیان اینکه متراژ زمین های ارائه شده در شهرک های جدید به متقاضیان، بالای 5 هزارمتر خواهد بود، بیان می کند: برای ایجاد گلخانه نباید سطح زیر 5 هزار متر واگذار شود چرا که صرفه اقتصادی ندارد.

به گفته وی  در شهرک گلخانه ای فعلی خوسف هم، سطح زیر کشت هر گلخانه 2 هزار و 500 متر است و گلخانه دارانی که در گذشته  در این شهرک سرمایه گذاری داشته اند، در حال حاضر تقاضای افزایش سطح دارند. 

وی می گوید:در این خصوص مقرر شد تا زمین های موجود در این شهرک به همین متقاضیان و سرمایه گذاران فعلی داده شود تا بتوانند سطح زیر کشت را از 2 هزار و 500 متر به 5 هزار متر افزایش دهند. 

وی معتقد است با توجه به اینکه ایران یک کشور چهارفصل است و همیشه تولید محصولات در فضای باز فراهم است و همچنین چون محصول گلخانه لوکس است و در داخل مصرف کننده ای ندارد، این تولیدات باید صادرات شود و به همین دلیل باید همیشه امکان صادرات برای محصول گلخانه فراهم باشد. از سوی دیگر با توجه به توسعه چشمگیر گلخانه ها، دولت باید تمهیداتی ایجاد کند که همیشه در صادرات برای این محصولات باز باشد.

وی پیشنهاد می کند که دولت شرایط و تمهیداتی را ایجاد کند تا کشاورزانی که زمین و آب دارند و به صورت سنتی کار می کنند، با استفاده از این شرایط، زمینشان را تبدیل به گلخانه کنند تا علاوه بر افزایش بهره وری، آب کمتری هم مصرف شود.

 

نبود دانش فنی و ضعف زیرساختی 

«حسین موهبتی » از دیگر گلخانه داران هم که معتقد است ایجاد گلخانه‌ها ضرورتی واقعی برای توسعه استان با وجود شرایط کم آبی است، می گوید: مشکلات اصلی گلخانه ها؛ نبود دانش فنی است که باید به صورت علمی و به صورت مداوم تفهیم شود. وی تاکید می کند: در حوزه زیرساخت‌ها هم ضعف‌های زیادی وجود دارد و گلخانه های استان به دلیل بعد مسافت نمی توانند، با سایر استان ها رقابت کنند.

چوب حراج بر تولیدات به دلیل نبود بازار فروش

یکی دیگر از گلخانه داران بیرجندی هم به مهرمشرق، می گوید: مهم ترین مشکل گلخانه داران بازار فروش و نبود صادرات است و به همین دلیل تولیدکنندگان مجبور می شوند برای جلوگیری از آسیب محصول، آن را به هر قیمتی به میادین میوه و تره بار بفروشند. به همین منظور ایجاد سیستم فراوری و بسته‌بندی و صادرات می تواند بسیار کارساز باشد.

وی می افزاید: با توجه به شرایط آب و هوایی استان و اختلاف دمای زیاد شب و روز، متاسفانه فضاهای گلخانه ای استان از سیستم گرمایش از کف بی بهره اند .

وی قواعد سخت بانکی را از دیگر مشکلات گلخانه داران عنوان می کند و می گوید: بانک ها در زمینه بازپرداخت تسهیلات قوانین سخت و دست و پاگیری دارند و متاسفانه در حالی که هنوز واحد گلخانه ای به سود نرسیده است، سررسید اقساط شروع و تولید کننده با مشکل مواجه می شود.

سایه سنگین بانک ها بر سر گلخانه داران

یکی دیگر از گلخانه داران هم نبود بازار فروش مناسب و بالا رفتن هزینه های جاری را علت تعویق اقساط و بدهکاری گلخانه داران به بانک ها و قرار گرفتن آنها در لیست سیاه بانکی می داند و می گوید: برای افزایش تولید و همچنین حل مشکلات، تولیدکنندگان نیازمند حمایت دولت و بانک ها هستند. 

وی  با اشاره به بروکراسی پیچیده و مطالبه وثیقه‌های سنگین در قبال ارائه تسهیلات بانکی به متقاضیان، می‌افزاید: بیشترمتقاضیان احداث گلخانه دانش آموخته های  رشته کشاورزی هستند که توانایی مالی کافی برای شروع کار را ندارند و ناچار به استفاده از تسهیلات بانکی‌اند. همچنین در دوره های اول تولید که میزان محصول و به دنبال آن سوددهی کم است، نوسانات بازار، تعویق بازپرداخت اقساط و تجمعی شدن سود تسهیلات به‌صورت تصاعدی، موجب بحران مالی و زمین گیر شدن تولید کننده می شود.

وی کمبود نقدینگی و سرمایه در گردش و افزایش هزینه‌های مختلف تولید مانند کود، سم، هزینه‌های حمل و نقل، هزینه نیروی انسانی، بذر و نبود صنایع تبدیلی و بسته‌بندی در کنار واحدهای گلخانه‌ای مانند تولید خیار شور را  از دیگر دغدغه‌های گلخانه‌داران عنوان می کند.

 

قیف هست قیر نیست!" شده است 

بر اساس این گزارش، در حالی قرار است طرح توسعه گلخانه های استان رقم بخورد که گلخانه داران از مشکلات آب و زمین می گویند. این موضوع حکایت همان ضرب المثل " قیر هست قیف نیست.

در طرح توسعه گلخانه ها که قرار است طی آن سطح زیرکشت گلخانه های استان ده برابر افزایش یابد، حداقل سبب افزایش ده برابری اشتغال و میزان تولیدات هم خواهد شد. این در حالی است که گلخانه داران فعال استان هم اکنون دچار مشکلات سنگین بانک ها و مطالبات انباشته شده هستند. از سوی دیگر هم مشکلاتی مثل تامین بذر و نهاده ها و همچنین بازار فروش و صادرات محصول هم وجود دارد. 

همچنین موضوع دانش فنی و کمبود منابع آبی هم جزو مسائلی است که گلخانه داران بر آن تاکید کرده اند، برای اینکه این طرح بزرگ به مشکل برنخورد ضروری است که این دغدغه های گلخانه داران که سبب شده از شرایط موجود ناراضی باشند، پیگیری و لحاظ شود تا در آینده نه چندان دور و اجرای طرح توسعه گلخانه ها، عده بیشتری گرفتار و کمر زیر بار مشکلات خم نکرده باشند.

همانطور که تنها بهره  برخی از گلخانه داران استان با وجود  تلاش و دغدغه فراوان، نه تنها رها کردن گلخانه بوده، بلکه حجم زیادی از بدهی های بانکی هم بر آنها تحمیل شده و حالا نه راه پیش دارند و نه راه پس...، حالا این سوال مطرح می شود که در طرح توسعه گلخانه های استان، آیا برای رفع مشکلات فعلی گلخانه داران هم تدبیری شده است یا قرار است این مشکلات همچنان به دوش کشیده شود و در طرح توسعه هم همراه سرمایه گذاران و فعالان این حوزه باشد؟

 

 

دیدگاه شما

http://ommatevahed.com/